De moderne vrouw mag zich gelukkig prijzen met alles wat de feministische beweging de afgelopen jaren al heeft bereikt.

Decennialang hadden vrouwen geen toegang tot posities van macht en invloed. Wat is het prachtig dat er inmiddels veel op dat gebied is veranderd en dat er ook nog steeds zoveel mensen zijn die zich inzetten voor gelijkheid. Maar toch vraag ik me soms af: mag ik als feminist eigenlijk nog wel écht vrouw zijn? Of wordt van mij verwacht dat ik volledig als man ga functioneren, en dat volledige gelijkheid pas is bereikt als ik mijn vrouwelijke instincten de kop in druk en me kleed in mannelijke ambitie?

Binnen het feministisch debat hoor ik bijna dagelijks opmerkingen voorbij komen waarin het bijna als een verplichting begint te klinken dat vrouwen de ambitie moeten hebben om een topfunctie in een bedrijf te bekleden en dat het ongehoord is dat er nog steeds meer mannelijke CEO’s zijn dan vrouwelijke. Wat ik me dan afvraag, is dat nou echt feministisch? Dat alle vrouwen de ambitie moeten hebben om op die grote stoel te willen zitten?

Ik zie mijzelf echt wel als feminist, maar voor mij voelt feminisme juist als iets dat gaat over vrijheid. De vrijheid om mijn eigen keuzes te maken, los van verwachtingen of opgelegde normen. Dat vrouwen gelijke kansen krijgen, absoluut. Maar wel dat ze zelf mogen bepalen waar hun ambities liggen. Ik heb bijvoorbeeld niet de ambitie om leiding te gaan geven binnen een grote organisatie, maar ik heb wel degelijk ambitie. Ik wil werk doen dat bij me past, waar ik energie van krijg, dat ik goed kan combineren met mijn gezin. Ik wil bijdragen aan het maatschappelijk belang, groeien in mijn rol, een liefdevolle partner zijn en mijn kinderen met aandacht opvoeden. Toch krijg ik vaak het gevoel dat dit in onze maatschappij geen ambitieuze doelen zijn.

Het lijkt soms alsof we een vrij traditioneel idee van ambitie simpelweg hebben omgegooid: vroeger moest je zorgen, nu moet je presteren. Maar waarom zouden we ambitie alleen koppelen aan carrière of status? Waarom zou het opvoeden van kinderen, het zorgen voor anderen of het bewust kiezen voor minder werken geen serieuze vorm van ambitie kunnen zijn?

Ik vraag me soms af of we niet doorslaan in het idee dat ‘gelijkheid’ automatisch betekent dat vrouwen hetzelfde moeten willen als mannen. Terwijl het best zou kunnen dat, naast sociale factoren, ook biologische verschillen een rol spelen. Dat veel vrouwen bijvoorbeeld van nature zorgzamer zijn. Natuurlijk zijn er ook veel mannen die dat zijn en zijn er gezinnen waarin de rollen juist omgedraaid zijn, en dat is prachtig. Maar het zou toch niet raar moeten zijn als een vrouw ervoor kiest om minder te gaan werken wanneer er kinderen komen? Of als ze al van tevoren weet dat ze dat wil?

Ik geloof dat er allerlei manieren zijn om betekenisvol te kunnen zijn. En dat het niet nodig is om al die keuzes in hetzelfde vakje? te willen duwen. Ja, het is belangrijk dat vrouwen de mogelijkheid moeten hebben om topfuncties te kunnen bekleden, als ze dat willen. Maar het moet geen nieuwe norm worden die je moet halen om serieus genomen te worden.

Waar het mij om gaat, is dat er ruimte moet zijn voor álle keuzes, van iedereen. Feminisme is voor mij niet: “Je moet dit willen.” Maar juist: “Je mág kiezen wat bij jou past, zonder oordeel.” Of je nu carrière maakt, parttime werkt, thuisblijft bij de kinderen, of alles daartussenin. Het kan allemaal ambitie zijn, maar het moet jouw éigen keuze zijn.

Susanne van der Lans, consultant bij Pro Assistance